સ્થાનિક નદીઓના કુદરતી વહેણને રૂંધીને કરવામાં આવતા વિકાસના કામો ભવિષ્યમાં મોટી આફત લાવી શકે છે, તેવી ચિંતા સ્થાનિક જાગૃત નાગરિકો દ્વારા વ્યક્ત કરવામાં આવી રહી છે. નાવલી નદીના કાંઠે ચાલી રહેલા વિકાસ કાર્યો અને તેના કારણે ઊભી થયેલી ગંભીર પરિસ્થિતિ તરફ ધ્યાન દોરતા એક જાગૃત વાચક શ્રી અવધ મહેતાએ વહીવટી તંત્ર અને આયોજકો સમક્ષ એક મહત્વનો સવાલ ઉઠાવ્યો છે.
નદીનો ક્રોસ-સેક્શન નાનો થયો
પ્રાપ્ત વિગતો અનુસાર, નાવલી નદીમાં હાલમાં બંને બાજુએ રિટેનિંગ વોલ (રક્ષણાત્મક દીવાલ) બનાવવામાં આવી છે. આ દીવાલો ચણીને આસપાસ માટીનું મોટાપાયે પુરાણ કરવામાં આવ્યું છે. આ કામગીરીના કારણે નદીની વાસ્તવિક પહોળાઈ અને પાણીના પ્રવાહનો વિસ્તાર (ક્રોસ-સેક્શન) નાનો થઈ ગયો છે. પરિણામે, નદીનું હાઈ ફ્લડ લેવલ (HFL) એટલે કે પૂરના પાણીની સપાટી પહેલા કરતાં વધુ ઊંચી જવા લાગી છે.
જો આ સમસ્યાનો સમયસર અને યોગ્ય ઉકેલ લાવવામાં નહીં આવે, તો દર વર્ષે ચોમાસા દરમિયાન પૂરના પાણી પુલની ઉપરથી પસાર થશે. આના કારણે માત્ર પુલોની મજબૂતાઈને જ નુકસાન નહીં થાય, પરંતુ આસપાસના વેપારીઓ અને દુકાનદારો માટે પણ પાણી ભરાવવાની આ એક કાયમી અને ગંભીર સમસ્યા બની જશે.
આ પરિસ્થિતિની સરખામણી વડોદરાની વિશ્વામિત્રી નદી સાથે કરતાં અહેવાલમાં જણાવાયું છે કે, વડોદરામાં પણ નદી વિકાસના કાર્યો બાદ કુદરતી પ્રવાહ ખોરવાયો હતો, જેને કારણે આજે ત્યાં સામાન્ય કરતાં વધુ વરસાદમાં પણ આખું શહેર પાણીમાં ડૂબી જાય છે. આવી જ ભૂલ નાવલી નદીના કિસ્સામાં પણ પુનરાવર્તિત થઈ રહી હોય તેવું દેખાઈ રહ્યું છે. વિકાસના કામો પછી અહીં પાણીનું સ્તર ભૂતકાળની સરખામણીએ ચિંતાજનક રીતે ઊંચું આવવા લાગ્યું છે.
વિકાસ જરૂરી, પણ નદીની વહન ક્ષમતાના ભોગે નહીં!
જાગૃત નાગરિકોની માંગ છે કે રિવરફ્રન્ટના બાકીના તમામ કામો આગળ વધારવામાં આવે તે પહેલાં:
નાવલી નદીનો વૈજ્ઞાનિક ઢબે હાઇડ્રોલોજિકલ અને હાઇડ્રોલિક અભ્યાસ (Hydrological & Hydraulic Study) કરવામાં આવે.
નદીનો કુદરતી પ્રવાહ અને તેની જરૂરી પહોળાઈ કોઈપણ ભોગે જાળવી રાખવામાં આવે.
ભવિષ્યમાં પૂરનું જોખમ ન વધે તે માટેનું કાયમી અને તકનીકી આયોજન પહેલા જાહેર કરવામાં આવે.
લોકોનું સ્પષ્ટ માનવું છે કે વિકાસ ચોક્કસ થવો જોઈએ, પરંતુ તે નદીની કુદરતી જળ વહન ક્ષમતાને ઘટાડીને નહીં, પણ તેને સુરક્ષિત રાખીને થવો જોઈએ. હવે જોવાનું એ રહે છે કે તંત્ર આ બાબતે કેટલી ગંભીરતા દાખવે છે.
Recent Comments