સહારા ઇન્ડિયા કૌભાંડ: EDએ સુબ્રતો રોય સામે ચાર્જશીટ દાખલ કરી, પુત્ર અને પત્નીને ભાગેડુ જાહેર કર્યા

સહારા ગ્રુપની નાણાકીય ગેરરીતિઓની ચાલી રહેલી તપાસમાં એક મહત્વપૂર્ણ ઘટનાક્રમમાં, એન્ફોર્સમેન્ટ ડિરેક્ટોરેટ (ED) એ સહારા ઇન્ડિયા, તેના સ્થાપક સુબ્રત રોય, તેમના પરિવારના સભ્યો અને કંપનીના વરિષ્ઠ અધિકારીઓ સામે ચાર્જશીટ દાખલ કરી છે. કોલકાતાની પ્રિવેન્શન ઓફ મની લોન્ડરિંગ એક્ટ (PMLA) કોર્ટમાં દાખલ કરાયેલી ચાર્જશીટ, 1.74 લાખ કરોડ રૂપિયાના કથિત રીતે મોટા નાણાકીય કૌભાંડ સાથે સંબંધિત છે.

ચાર્જશીટમાં સહારા ઇન્ડિયા અને તેના સહયોગીઓ પર લાખો રોકાણકારો સાથે મોટા પાયે છેતરપિંડી કરવાનો આરોપ છે. કંપની, જે તેના રોકાણકારોને ઉચ્ચ વળતરનું વચન આપે છે, તેણે કરોડો વ્યક્તિઓ પાસેથી પૈસા લીધા હોવાના અહેવાલ છે પરંતુ વચન આપેલ રકમ પરત કરવામાં નિષ્ફળ રહી છે. ચાર્જશીટમાં નામ આપવામાં આવેલા લોકોમાં સુબ્રત રોયની પત્ની સપના રોય, તેમના પુત્ર સુશાંતો રોય અને જેપી વર્મા અને અનિલ અબ્રાહમ સહિત અન્ય વરિષ્ઠ અધિકારીઓ જેવા મુખ્ય વ્યક્તિઓનો સમાવેશ થાય છે. આ વ્યક્તિઓ પર છેતરપિંડીની પ્રથાઓમાં મુખ્ય ભૂમિકા ભજવી હોવાનો આરોપ છે.

એક મહત્વપૂર્ણ વળાંકમાં, એન્ફોર્સમેન્ટ ડિરેક્ટોરેટે સુબ્રત રોયના પુત્ર સુશાંતો રોયને કૌભાંડના સંબંધમાં ભાગેડુ જાહેર કર્યો છે. ED દ્વારા અનેક સમન્સ અને પૂછપરછના પ્રયાસો છતાં, સુશાંતો રોય હાજર થવામાં નિષ્ફળ ગયા હોવાનું કહેવાય છે. પરિણામે, ED તેમની સામે બિન-જામીનપાત્ર વોરંટ જારી કરીને તેમને કોર્ટમાં હાજર રહેવા માટે મજબૂર કરી રહી છે. અધિકારીઓથી તેમની છટકી જવાથી ચિંતા વધી છે, કારણ કે તેઓ તપાસમાં મુખ્ય વ્યક્તિઓમાંના એક છે.

સહારા ઇન્ડિયાની કાર્યપદ્ધતિમાં રોકાણકારોને તેમના રોકાણ પર અસામાન્ય રીતે ઊંચા વળતરની ઓફર કરીને આકર્ષવાનો, લોકોને ગેરંટીકૃત નફાના વચનો આપીને લલચાવવાનો સમાવેશ થાય છે. જો કે, કંપની ભંડોળ ચૂકવવામાં નિષ્ફળ રહી, જેના કારણે રોકાણકારોને નોંધપાત્ર નાણાકીય નુકસાન થયું, જેમાંથી ઘણાએ તેમની જીવન બચતનું રોકાણ કર્યું હતું. છેતરપિંડીની પ્રથાઓએ લાખો નાના રોકાણકારોને અસર કરી છે, જેઓ હવે કંપનીના ગેરવહીવટ અને છેતરપિંડીના પરિણામોનો સામનો કરી રહ્યા છે.

EDની તપાસમાં બહાર આવ્યું છે કે સહારા ગ્રુપે કથિત રીતે 1.74 લાખ કરોડ રૂપિયાની જંગી રકમનો ગેરઉપયોગ કર્યો છે. કૌભાંડના સ્કેલ અને સુબ્રત રોય અને તેમના પરિવારના સભ્યો સહિત કંપની સાથે જોડાયેલા અગ્રણી વ્યક્તિઓની સંડોવણીને કારણે આ કેસ વ્યાપક ધ્યાન ખેંચી રહ્યો છે.

ન્યાય મેળવવા માટે સતત પ્રયાસો કરતા, એન્ફોર્સમેન્ટ ડિરેક્ટોરેટે જુલાઈ અને ઓગસ્ટ 2025 માં અનેક શહેરોમાં વ્યાપક સર્ચ ઓપરેશન હાથ ધર્યા છે. આ દરોડા સહારા ગ્રુપ સાથે સંકળાયેલી વિવિધ સંસ્થાઓની તપાસનો એક ભાગ હતા. તેની કાર્યવાહીના ભાગ રૂપે, ED એ 707 એકર જમીન સહિતની નોંધપાત્ર સંપત્તિઓ પણ જપ્ત કરી છે, જે સહારા ગ્રુપ દ્વારા ઉત્પન્ન કરાયેલા ગુનામાંથી મળેલી રકમ હોવાનું માનવામાં આવે છે.

જૂથને વધુ એક ફટકો આપતા, ED એ PMLA હેઠળ સહારા સંસ્થાઓ સામે 500 થી વધુ FIR દાખલ કરી છે. અસંખ્ય આરોપો નાણાકીય ગેરરીતિના વ્યાપક સ્વરૂપ અને કૌભાંડની વ્યાપક અસરને પ્રકાશિત કરે છે, જે હવે ભારતના ઇતિહાસમાં સૌથી મોટા કૌભાંડોમાંનું એક બની ગયું છે.

હુમારા ઇન્ડિયા કોઓપરેટિવ સોસાયટીમાં તપાસ

જ્યારે કોલકાતામાં દાખલ કરાયેલ ચાર્જશીટ મુખ્યત્વે વ્યાપક સહારા ગ્રુપના ગેરરીતિ સાથે સંબંધિત છે, ત્યારે ED જૂથ સાથે જોડાયેલા અન્ય માર્ગોમાંથી ભંડોળ પણ શોધી રહી છે. નોંધનીય છે કે, ED એ હુમારા ઇન્ડિયા કોઓપરેટિવ સોસાયટી પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કર્યું છે, જ્યાં તેણે 24,000 કરોડ રૂપિયાથી વધુના ભંડોળનો પર્દાફાશ કર્યો છે. આ સહકારી સોસાયટીમાં ચાલી રહેલી તપાસ સહારાના છેતરપિંડીના પ્રમાણને વધુ સ્પષ્ટ કરે છે, જે અનેક ક્ષેત્રોમાં ફેલાયેલા હતા અને દેશભરના અસંખ્ય વ્યક્તિઓને અસર કરતા હતા.