અમરેલી જિલ્લાના પીપાવાવ પોર્ટથી દેશના વિવિધ વિસ્તારોમાં રેલવે મારફતે ખાતર, LPG ગેસ અને કન્ટેનર સહિતના માલસામાનનું મોટા પાયે પરિવહન કરવામાં આવે છે. એક ગુડ્સ ટ્રેનમાં આશરે 3,000 ટન ખાતરનું પરિવહન થાય છે, જ્યારે LPG ગેસના પરિવહન માટેની ટ્રેનમાં આશરે 2,200 ટન માલ લઈ જવામાં આવે છે. પીપાવાવ પોર્ટથી થતી માલવાહક કામગીરી ભાવનગર રેલવે મંડળ માટે આવકનો મહત્ત્વપૂર્ણ સ્ત્રોત છે.
અમરેલી જિલ્લાના દરિયાકાંઠે આવેલા પીપાવાવ પોર્ટથી સુરેન્દ્રનગર સુધીનો રેલવે રૂટ માલવાહક પરિવહન માટે મહત્ત્વપૂર્ણ માનવામાં આવે છે. આશરે 200 કિલોમીટર લાંબા આ રેલવે રૂટને PRCL તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. આ માર્ગ પર પીપાવાવ પોર્ટથી કન્ટેનર, ખાતર, LPG ગેસ અને અન્ય માલસામાનનું પરિવહન કરવામાં આવે છે. આ કામગીરીથી રેલવેને માલભાડા પેટે દર વર્ષે આશરે ₹900 કરોડની આવક થતી હોવાનું રેલવે અધિકારીએ જણાવ્યું છે.
એક ટ્રેનમાં 3,000 ટન ખાતરનું પરિવહન
પીપાવાવ પોર્ટથી ખાતરનું પરિવહન કરવા માટે વિશેષ પ્રકારના રેલવે વેગનનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે. એક ગુડ્સ ટ્રેનમાં આશરે 3,000 ટન ખાતરનું પરિવહન કરવામાં આવે છે. આ ટ્રેનમાં અંદાજે 50થી 52 વેગન હોય છે. દરેક વેગનમાં સરેરાશ 55થી 60 ટન જેટલા ખાતરનું પરિવહન થતું હોવાનું જણાવાયું છે.
રેલવે દ્વારા મોટા જથ્થામાં ખાતરનું પરિવહન થવાથી માલસામાનને એક સ્થળેથી બીજા સ્થળે પહોંચાડવામાં મદદ મળે છે. માર્ગ પરિવહનમાં અનેક ટ્રકોની જરૂર પડે તેવા મોટા જથ્થાને રેલવે દ્વારા એકસાથે લઈ જઈ શકાય છે. એક વેગનમાં પરિવહન થતો માલ આશરે ત્રણથી ચાર ટ્રકના જથ્થા જેટલો હોઈ શકે છે, જોકે વાસ્તવિક જથ્થો ટ્રકની ક્ષમતા પર આધારિત રહે છે.
LPG ગેસ અને કન્ટેનરનું પણ પરિવહન
પીપાવાવ પોર્ટથી માત્ર ખાતર જ નહીં, પરંતુ LPG ગેસ અને કન્ટેનર સહિતના અન્ય માલસામાનનું પણ પરિવહન કરવામાં આવે છે. LPG ગેસના પરિવહન માટેની ટ્રેનમાં આશરે 2,200 ટન માલનું વહન થાય છે. આ ઉપરાંત કન્ટેનર દ્વારા વિવિધ પ્રકારના માલસામાનને દેશના અન્ય વિસ્તારો સુધી પહોંચાડવામાં આવે છે.
પીપાવાવ પોર્ટથી થતું આ પરિવહન ઔદ્યોગિક અને વ્યાપારી પ્રવૃત્તિઓ માટે પણ મહત્ત્વ ધરાવે છે. બંદરેથી માલસામાનને રેલવે મારફતે દેશના વિવિધ વિસ્તારો સુધી પહોંચાડવામાં આવે છે, જેના કારણે માલવાહક રેલવે વ્યવસ્થાની ભૂમિકા વધુ મહત્ત્વપૂર્ણ બને છે.
ભાવનગર રેલવે મંડળને વર્ષે ₹900 કરોડની આવક
ભાવનગર રેલવે મંડળના અધિકારી અતુલકુમાર ત્રિપાઠીએ જણાવ્યું હતું કે પીપાવાવથી સુરેન્દ્રનગર સુધીનો આશરે 200 કિલોમીટર લાંબો PRCL રેલવે રૂટ માલવાહક પરિવહન માટે મહત્ત્વપૂર્ણ છે. આ રેલવે લાઇન પર પીપાવાવ પોર્ટથી ભાવનગર રેલવે મંડળ માટે આશરે 95 ટકા લોડિંગ થતું હોવાનું તેમણે જણાવ્યું હતું.
તેમના જણાવ્યા અનુસાર, પીપાવાવ પોર્ટથી થતી માલવાહક કામગીરી દ્વારા ભાવનગર રેલવે મંડળને દર વર્ષે માલભાડા પેટે આશરે ₹900 કરોડની આવક થાય છે. આ રૂટનું જાળવણી કાર્ય પણ ભાવનગર રેલવે મંડળ દ્વારા કરવામાં આવે છે.
આમ, પીપાવાવ પોર્ટથી સુરેન્દ્રનગર સુધીનો રેલવે રૂટ ગુજરાતના માલવાહક પરિવહન નેટવર્કમાં મહત્ત્વપૂર્ણ સ્થાન ધરાવે છે. એક ટ્રેનમાં હજારો ટન ખાતર અને અન્ય માલસામાનનું પરિવહન થવાથી રેલવેની માલવાહક ક્ષમતા અને બંદર આધારિત પરિવહનનું મહત્ત્વ સ્પષ્ટ થાય છે.
