અમરેલી જિલ્લાના ગ્રામ્ય વિસ્તારોમાં ઉનાળાની ઋતુ દરમિયાન મળતું જાંબુડું (રાવણા) હવે બજારમાં વેચાણ માટે આવવા લાગ્યું છે. હાલમાં અમરેલી શહેર તેમજ આસપાસના વિસ્તારોની બજારમાં જાંબુડાનો ભાવ ₹100 થી ₹150 પ્રતિ કિલો સુધી બોલાઈ રહ્યો છે. સ્થાનિક ખેડૂતો અને ગ્રામ્ય લોકો દ્વારા જંગલ તથા ખેતરોની આસપાસ આવેલા વૃક્ષોમાંથી જાંબુડા એકત્રિત કરીને બજારમાં વેચાણ માટે લાવવામાં આવી રહ્યા છે.
જાંબુડું, જેને ઘણા વિસ્તારોમાં રાવણા અથવા રાવળા તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે, તે માત્ર સ્વાદિષ્ટ ફળ જ નથી પરંતુ અનેક ઔષધીય ગુણધર્મો ધરાવતું ફળ પણ છે. તેનો રંગ ઘેરો જાંબલીથી કાળો હોય છે અને તેનો સ્વાદ ખાટો-મીઠો હોવાથી બાળકો થી લઈને વૃદ્ધો સુધી સૌ કોઈ તેને પસંદ કરે છે.
ડો. ભાવના અરનાની, મદદનીશ પ્રાધ્યાપક, કૃષિ યુનિવર્સિટીએ જણાવ્યું હતું કે જાંબુડું આરોગ્ય માટે અત્યંત લાભદાયક ફળ છે. જાંબુડાના ફળ ઉપરાંત તેના પાંદડા, છાલ અને બીજમાં પણ અનેક ઔષધીય ગુણો જોવા મળે છે. આયુર્વેદમાં જાંબુડાનો ઉપયોગ મધુમેહ, પાચનતંત્રની સમસ્યાઓ, ત્વચા સંબંધિત રોગો તેમજ દાંતના આરોગ્ય માટે કરવામાં આવે છે.
જાંબુડાનું વૃક્ષ સદાબહાર હોય છે અને લગભગ 30 મીટર સુધી ઊંચું વધી શકે છે. આ વૃક્ષ લાંબા સમય સુધી જીવંત રહે છે અને દર વર્ષે સારી માત્રામાં ફળ આપે છે. ગ્રામ્ય વિસ્તારોમાં ઘણા લોકો માટે જાંબુડાની મોસમ વધારાની આવકનું સાધન પણ બને છે.
પોષક તત્ત્વોની દૃષ્ટિએ પણ જાંબુડું ખૂબ સમૃદ્ધ માનવામાં આવે છે. તેમાં વિટામિન-સી, આયર્ન, કેલ્શિયમ, પોટેશિયમ, મેગ્નેશિયમ, ફાઈબર, પ્રોટીન અને એન્ટીઓક્સિડન્ટ્સ જેવા મહત્વપૂર્ણ પોષક તત્ત્વો રહેલા હોય છે. આ તત્ત્વો શરીરની રોગપ્રતિકારક શક્તિ વધારવામાં અને વિવિધ બીમારીઓ સામે રક્ષણ આપવામાં મદદરૂપ બને છે.
ખાસ કરીને મધુમેહના દર્દીઓ માટે જાંબુડું ખૂબ ફાયદાકારક ગણાય છે. તેનું ગ્લાયસેમિક ઈન્ડેક્સ ઓછું હોવાથી બ્લડ શુગરનું સ્તર નિયંત્રણમાં રાખવામાં મદદ મળે છે. જાંબુડાના બીજનો પાવડર પણ આયુર્વેદિક ઉપચારમાં ઉપયોગમાં લેવાય છે. ઉપરાંત તેમાં રહેલા એન્ટીઓક્સિડન્ટ્સ શરીરમાં રહેલા ઝેરી તત્ત્વોને બહાર કાઢવામાં મદદ કરે છે અને શરીરને તંદુરસ્ત રાખે છે.
હાલમાં અમરેલી જિલ્લાના વિવિધ ગામડાઓમાંથી જાંબુડાની આવક શરૂ થતાં બજારમાં ગ્રાહકોમાં પણ ઉત્સાહ જોવા મળી રહ્યો છે. આરોગ્ય માટે લાભદાયક અને સ્વાદિષ્ટ એવા આ મોસમી ફળની માંગ આગામી દિવસોમાં વધુ વધે તેવી શક્યતા વેપારીઓ વ્યક્ત કરી રહ્યા છે. જાંબુડાની સીઝન મર્યાદિત સમય માટે હોવાથી લોકો પણ તેનો ભરપૂર લાભ લઈ રહ્યા છે.
Recent Comments