આર્થિક પારદર્શિતા અને વસિયતનામું: પરિવારના સુરક્ષિત ભવિષ્યની સાચી ચાવી

બધા વ્યવહાર પારદર્શક 

અને નજરોમાં પ્રેમ રાખું,

હું મારા શ્વાસ ખૂટે એ 

પહેલાં જ વસિયત તેમ રાખું.

​ન હેરાન થાય સ્વજનો 

એવું આયોજન પ્રથમ રાખું,

લખી રાખું બધું સ્પષ્ટ, 

એવો એક નિયમ રાખું.

–“પાંધી સર”

આજના આધુનિક, હાઈટેક અને ડિજિટલ યુગમાં મનુષ્ય ભલે ગમે તેટલો વ્યસ્ત હોય, પરંતુ પોતાના પરિવારની આર્થિક સુરક્ષા માટે આગોતરું આયોજન કરવું અત્યંત મહત્વનું બની ગયું છે. તાજેતરમાં નાણાકીય અને કાનૂની નિષ્ણાતો દ્વારા સામાજિક જાગૃતિના એક ભાગરૂપે જણાવવામાં આવ્યું છે કે, વ્યક્તિએ પોતાના તમામ આર્થિક વ્યવહારોમાં લેખિત અને પારદર્શક અભિગમ અપનાવવો જોઈએ, જેથી કોઈપણ અણધારી આફતના સમયે પરિવારજનોને મુશ્કેલીનો સામનો ન કરવો પડે.

જીવન અને મૃત્યુની અનિશ્ચિતતા વચ્ચે, ખાસ કરીને ૫૦ વર્ષથી વધુ ઉંમરની વ્યક્તિઓએ પોતાના ‘વીલ’ (વસિયતનામું) અંગે ગંભીરતાથી વિચારવું જોઈએ. વસિયત કરતી વખતે વકીલ, સીએ (CA) અથવા અનુભવી લોકોની કાનૂની સલાહ લેવી હિતાવહ છે. અકસ્માત કે હૃદયરોગ જેવા અણધાર્યા સમયે જો પૂર્વ આયોજન યોગ્ય ન હોય, તો પાછળથી પરિવારના સભ્યો માટે મિલકત અને વ્યવહારો સંભાળવા ખૂબ જ જટિલ અને વિવાદાસ્પદ બની જાય છે.

​આર્થિક આયોજન માટે ધ્યાનમાં રાખવાની મુખ્ય બાબતો:

​પ્રોપર્ટી, બેંક એકાઉન્ટ, પોસ્ટ, મ્યુચ્યુઅલ ફંડ, શેર, એલ.આઈ.સી. અને ફિક્સ ડિપોઝિટ (FD) માં વારસદારની નોંધણી અચૂક કરાવવી. અંદરોઅંદરના કે બહારના વ્યક્તિઓ સાથેની ઉછીના નાણાંની લેવડદેવડની હંમેશા સ્પષ્ટ લેખિત નોંધ રાખવી. સ્થાવર તેમજ જંગમ મિલકતોના તમામ અસલી કાગળો અને ફાઈલો અપ-ટુ-ડેટ રાખવી અને તેની જાણ પરિવારના અંગત સભ્યોને ચોક્કસ કરવી. ઉંમરના પાછલા પડાવમાં નિયમિત હેલ્થ ચેકઅપ કરાવવું અને સ્વાસ્થ્ય પ્રત્યે જાગૃત રહેવું.

આપણા શાસ્ત્રોમાં પણ  *’અર્થ શૌચમ્, શ્રેષ્ઠ શૌચમ્’* કહીને નાણાકીય શુદ્ધતા અને પારદર્શિતાને સર્વોપરી ગણાવી છે. *સ્વામીનારાયણ સંપ્રદાયની ‘શિક્ષાપત્રી’ પણ આર્થિક વ્યવહારો માટે દીવાદાંડી સમાન માર્ગદર્શન પૂરું પાડે છે.* જોકે, વર્તમાન સમયમાં વહીવટી અને રાજકીય સ્તરે રાફેલ જેવા મોટા સોદાઓના ભાવો કે ફંડના હિસાબોમાં અપારદર્શકતા જોવા મળે છે, જેના કારણે પરસ્પર વિશ્વાસનો અભાવ અને માહિતીના દુરુપયોગની શંકાઓ જન્મે છે. પરંતુ, વહીવટી તંત્રમાં ભલે ગમે તેટલી અપારદર્શકતા હોય, વ્યક્તિએ પોતાના પરિવાર માટે આર્થિક બાબતોમાં સંપૂર્ણ પારદર્શક રહેવું જ જોઈએ.

​આ આયોજન માત્ર નાણાકીય વ્યવસ્થા નથી, પરંતુ આપણી ગેરહાજરીમાં પણ આપણા સંતાનો અને સ્વજનો પ્રત્યેની જવાબદારી અને પ્રેમ વ્યક્ત કરવાનું ઉત્તમ માધ્યમ છે.