માનસિક સ્વાસ્થ્યના વધતા પ્રશ્નો સામે હ્યુમન રાઇટ્સ ફેડરેશનની UN અને WHO સમક્ષ રજૂઆત

વિશ્વભરમાં 24 કલાકની વિશેષ હેલ્પલાઇન અને માનસિક સ્વાસ્થ્ય માટે વૈશ્વિક માર્ગદર્શિકા જાહેર કરવાની માગણી

તારીખ: 10 ઓક્ટોબર, 2026

અમદાવાદ, ગુજરાત: ગુજરાતમાં માનસિક સ્વાસ્થ્યને લગતા પ્રશ્નો અંગે પ્રકાશિત થયેલા ચિંતાજનક આંકડાઓના સંદર્ભમાં હ્યુમન રાઇટ્સ ફેડરેશન (USA) દ્વારા સંયુક્ત રાષ્ટ્ર (UN) અને વિશ્વ આરોગ્ય સંસ્થા (WHO) સમક્ષ માનસિક સ્વાસ્થ્ય તથા આત્મહત્યા નિવારણ માટે તાત્કાલિક પગલાં ભરવાની માગણી સાથે રજૂઆત ઈમેઇલ મારફતે મોકલવામાં આવી છે.

10 ઓક્ટોબર, 2026ના રોજ પ્રકાશિત એક સમાચાર ગ્રાફિકમાં ગુજરાતમાં એક વર્ષ દરમિયાન માનસિક બીમારીના 15.43 લાખ કેસ નોંધાયા હોવાનો, છેલ્લા છ વર્ષમાં ડિપ્રેશનના કેસોમાં 113 ટકાનો અને ચિંતાના કેસોમાં 83 ટકાનો વધારો થયાનો દાવો કરવામાં આવ્યો છે. આ આંકડાઓની સત્તાવાર પુષ્ટિ થવી જરૂરી છે. તેમ છતાં, માનસિક સ્વાસ્થ્ય અંગે જાગૃતિ, સમયસર સારવાર અને સહાયની ઉપલબ્ધતા વધારવાની જરૂરિયાત અત્યંત મહત્ત્વપૂર્ણ છે.

હ્યુમન રાઇટ્સ ફેડરેશનના આંતરરાષ્ટ્રીય પ્રમુખ મહેન્દ્ર સુરેશભાઈ આયલાણી દ્વારા કરવામાં આવેલી રજૂઆતમાં UN અને WHO સમક્ષ માગણી કરવામાં આવી છે કે વિશ્વભરના દેશોમાં માનસિક સ્વાસ્થ્યની સમસ્યાઓનો સામનો કરતા લોકો માટે વધુ સુલભ અને અસરકારક સહાય વ્યવસ્થા ઊભી કરવામાં આવે.

રજૂઆતમાં કરવામાં આવેલી મુખ્ય માગણીઓ

UN અને WHO દ્વારા માનસિક સ્વાસ્થ્ય અને આત્મહત્યા નિવારણ અંગે વિશેષ વૈશ્વિક માર્ગદર્શિકા જાહેર કરવામાં આવે.

તમામ દેશોની સરકારોને 24 કલાક કાર્યરત, મફત અને ગોપનીય માનસિક સ્વાસ્થ્ય હેલ્પલાઇન શરૂ કરવા અથવા હાલની વ્યવસ્થાને વધુ મજબૂત બનાવવા ભલામણ કરવામાં આવે.

ડિપ્રેશન, ચિંતા અને અન્ય માનસિક સમસ્યાઓથી પીડાતા લોકોને સમયસર કાઉન્સેલિંગ, નિષ્ણાતોની સલાહ અને સારવાર મળી રહે તેવી વ્યવસ્થા વિકસાવવામાં આવે.

યુવાનો, વિદ્યાર્થીઓ, બેરોજગાર વ્યક્તિઓ અને આર્થિક કે પારિવારિક મુશ્કેલીઓનો સામનો કરતા લોકો માટે વિશેષ સહાય કાર્યક્રમો શરૂ કરવામાં આવે.

આત્મહત્યા નિવારણ માટે જાગૃતિ અભિયાન ચલાવવામાં આવે અને મુશ્કેલ પરિસ્થિતિમાંથી પસાર થતા લોકોને સમયસર મદદ મળી રહે તે સુનિશ્ચિત કરવામાં આવે.

ગુજરાત સહિત વિવિધ દેશો અને પ્રદેશોમાં માનસિક સ્વાસ્થ્યને લગતા આંકડાઓની સત્તાવાર ચકાસણી કરીને પારદર્શક માહિતી જાહેર કરવામાં આવે.

માનસિક સ્વાસ્થ્યને ગંભીરતાથી લેવાની જરૂર

હ્યુમન રાઇટ્સ ફેડરેશનના મતે, માનસિક સ્વાસ્થ્યની સમસ્યાઓને માત્ર વ્યક્તિગત સમસ્યા ગણીને અવગણવી જોઈએ નહીં. ડિપ્રેશન અને અન્ય માનસિક બીમારીઓ આત્મહત્યાના જોખમ સાથે સંકળાયેલી હોઈ શકે છે, પરંતુ આર્થિક મુશ્કેલીઓ, એકલતા, પારિવારિક તણાવ અને અન્ય પરિબળો પણ વ્યક્તિની પરિસ્થિતિને અસર કરી શકે છે. તેથી સમયસર સહાય અને સારવાર ઉપલબ્ધ કરાવવી જરૂરી છે.

સંસ્થાએ UN અને WHO ને વિનંતી કરી છે કે તેઓ પોતાની સત્તા અને કાર્યક્ષેત્ર અનુસાર સભ્ય દેશોને યોગ્ય માર્ગદર્શન આપે તથા માનસિક સ્વાસ્થ્ય અને આત્મહત્યા નિવારણ માટે સંકલિત પગલાં ભરવા પ્રોત્સાહિત કરે.

મહેન્દ્ર સુરેશભાઈ આયલાણી