૬ વર્ષના માસૂમનો અવાજ કે બિહાર સરકારનો ડર? પટનાના ડાકબંગલા ચોક પર રચાયું એક નવું રાજકીય બવંડર

​માસૂમ આંખોમાં ભવિષ્યનો સવાલ છે,

નાનો છે બાળક છતાં સત્તા બેહાલ છે!

​રોકી શક્યા ના ભૂખ ને બેરોજગારી તમે,

ને પૂછો છો કે બાળપણ કેમ હડતાળમાં છે?

–“પાંધી સર”

બિહારની રાજધાની પટનામાં BPSC (બિહાર લોકસેવા આયોગ)ના અભ્યાસાર્થીઓ અને વિદ્યાર્થીઓ દ્વારા પરીક્ષામાં કથિત અસમાનતાઓ અને ભરતી પ્રક્રિયાની વિવિધ માગણીઓને લઈને ઉગ્ર વિરોધ પ્રદર્શન ચાલી રહ્યું છે. આ આંદોલન વચ્ચે પટનાના ઐતિહાસિક ડાકબંગલા સ્કવેર પરથી સામે આવેલા એક દ્રશ્યે સમગ્ર દેશનું ધ્યાન ખેંચ્યું છે. *માત્ર ૬ વર્ષનો પહેલી કક્ષામાં ભણતો આદિત્ય નામનો માસૂમ બાળક હાથમાં ‘અભણ મુખ્યમંત્રી સમ્રાટ ચૌધરી હટાઓ’નું પોસ્ટર લઈને નિડરતાથી નારેબાજી કરતો જોવા મળ્યો હતો.*

​શ્રમજીવી પિતા અને ઘરકામ કરતા માતાનો આ બાળક જ્યારે રસ્તા પર ઉતરીને *“જેલ જવું પડશે તો જઈશું, ગોળી ખાવી પડશે તો ખાશું” જેવા તીખા અને જોશીલા નિવેદનો આપવા લાગ્યો, ત્યારે ત્યાં હાજર ભીડે તાલીઓ પાડી તેનો ઉત્સાહ વધાર્યો હતો. પરંતુ આ ઘટના બાદ પોલીસે તાત્કાલિક કાર્યવાહી કરીને બાળકને ત્યાંથી દૂર કર્યો હતો, જેને લઈને હવે રાજકીય અને સામાજિક ગલિયારામાં ચર્ચાનો દોર શરૂ થયો છે.*

​સ્થાનિક જનતા અને સોશિયલ મીડિયા પર આ ઘટનાને લઈને તીવ્ર પ્રતિક્રિયાઓ જોવા મળી રહી છે. લોકો સવાલ ઉઠાવી રહ્યા છે કે *જ્યારે બાળકો પોતાના માતાપિતા સાથે મંદિર, મસ્જિદ, ગુરુદ્વારા કે કાવડયાત્રામાં જાય છે ત્યારે કોઈને તેમનું બાળપણ જોખમમાં નથી દેખાતું, પરંતુ એ જ બાળક જ્યારે પોતાના હક કે વ્યવસ્થા સામે સવાલ ઊઠાવે ત્યારે અચાનક સિસ્ટમ અને સમાજને તેની માસૂમિયત યાદ આવી જાય છે.*

​સત્તા સામે પ્રશ્ન ઉઠાવતી આ ઘટના અંગે જનતામાં બે મુખ્ય વિચારધારાઓ વહી રહી છે:

​એક પક્ષનું માનવું છે કે *સત્તાને બાળકોની ચિંતા ઓછી અને તેમની જાગૃતતા (ચેતના)નો ડર વધુ લાગે છે. ભૂખ, બેરોજગારી, મોંઘવારી અને ભવિષ્યની અસુરક્ષા બાળકના મોટા થવાની રાહ નથી જોતી.* જો ભવિષ્ય જ ઘેરાબંધી હેઠળ હોય તો બાળપણ તટસ્થ રહી શકતું નથી.

​બીજો પક્ષ આશંકા વ્યક્ત કરે છે કે *૬ વર્ષના માસૂમ બાળક પાસે આવી ઉગ્ર ભાષા બોલાવવી અને તેને રાજકીય કે આંદોલનાત્મક મંચ પર ઢાલ બનાવવી એ તેના બાળપણ સાથે રમત છે.*

​પટનાની આ ઘટના બાદ આમ જનતા આશ્ચર્યચકિત છે અને કેટલાંક ગંભીર સવાલો ઊભા થઈ રહ્યા છે:

૧. શું ૬ વર્ષના બાળક સામે આ પ્રકારના પગલાં ભરવાં કે તેને દૂર કરવો એટલો જરૂરી હતો?

૨. શું એક નાનકડા બાળકના અવાજથી પ્રશાસન કે સરકાર ખરેખર ડરી ગઈ છે?

૩. ૬ વર્ષનો બાળક પોતાના પરિવારની કે દેશની આટલી મોટી વ્યથા કેવી રીતે ઠાલવી રહ્યો છે? શું આ તેની પોતાની જાગૃતિ છે કે પછી કોઈનું ઉત્તેજન?

​હાલમાં તો *આદિત્યનો આ અવાજ સોશિયલ મીડિયા પર ભારે વાયરલ થઈ રહ્યો છે. ધર્મ વારસામાં મળી શકે છે, પરંતુ રાજકારણ અને વ્યવસ્થા જ દેશનું ભવિષ્ય નક્કી કરે છે – આ વાસ્તવિકતા વચ્ચે પટનાનું આ ચિત્ર આવનારા સમયમાં બાળકોની સામાજિક-રાજકીય ભાગીદારી પર નવી ચર્ચા છેડશે તેમ ચોક્કસ લાગે છે.*